Otomotiv yakıtı laboratuvarı, benzin ve motorini pompaya verilmeden önce şartnameye göre test eder. Türkiye’de motorinin şartnamesi EN 590, benzinin şartnamesi EN 228’dir; Amerika Birleşik Devletleri şartnameleri ASTM D975 ve ASTM D4814’tür. Test sonucu iki karara girer: parti serbest bırakılır mı, harmanlama oranı değişir mi. Şartname tablosu her parametrenin metodunu adıyla yazar. Tablo EN ISO 3405 diyorsa ASTM D86 sonucu kendiliğinden onun yerine geçmez.
EN 590’ın Resmi Gazete ekinde yayımlanan Türkçe metni TS 3082 EN 590/Eylül 2005’tir. Çizelge 1’e göre setan sayısı en az 51,0 ve parlama noktası 55 °C’tan yüksektir. Aynı çizelgede kükürt en çok 10 mg/kg, HFRR düzeltilmiş aşınma izi çapı 60 °C’ta en çok 460 µm’dur.
Otomotiv yakıtı laboratuvarında hangi testler istenir?
Aşağıdaki tablo şartnamelerde geçen parametreleri, metot numaralarını ve antek.com.tr’de satılan cihazı eşleştirir. Sitede o test için cihaz yoksa hücreye “yok” yazılmıştır.
| Özellik | Metot | Sitedeki cihaz | Not |
|---|---|---|---|
| Parlama noktası, kapalı kap | EN ISO 2719, ASTM D93 | PM-93 Pensky-Martens (35000-2) | EN 590 Çizelge 1: 55 °C üzeri |
| Parlama noktası, küçük ölçek | ASTM D3828, ISO 3679 | Setaflash Series 8 ActiveCool (82100-2) | Hızlı kabul kontrolü |
| Distilasyon | EN ISO 3405, ASTM D86 | VD10 otomatik atmosferik distilasyon cihazı | EN 590 ve EN 228 |
| Buhar basıncı | EN 13016-1, ASTM D5191 | SetaVap4 dijital yoğunluklu (80607-2) | EN 228 benzin, yaz ve kış sınıfı |
| Setan sayısı | ASTM D8183 | AFIDA setan sayısı analizörü (SA6000-0) | EN 590 Çizelge 1: en az 51,0 (EN ISO 5165) |
| Yağlayıcılık | EN ISO 12156-1, ASTM D6079 | HFRR (PCS-005786) | EN 590: 60 °C’ta en çok 460 µm |
| Soğuk filtre tıkanma noktası | EN 116, ASTM D6371, IP 309 | SetaCool-12 (94158-0) + CFPP filtre ünitesi (99000-209) | Türkiye’de yaz ve kış tipi ulusal ekte |
| Bulut ve akma noktası | ASTM D2500, ASTM D97 | Seta bulut ve akma noktası kriyostatı (93531-9) | ISO 3015 ve ISO 3016 karşılıkları |
| FAME içeriği, motorin | EN 14078, IP 639 | SetaCheck Biyodizel Plus (SA5550-0) | Harmanlama oranı denetimi |
| Filtre tıkanma eğilimi | ASTM D2068, IP 387 | Seta çoklu filtrasyon test cihazı (91600-4) | ASTM D8386 de aynı cihazda |
| Bakır şerit korozyonu | ASTM D130, ISO 2160 | Seta gümüş ve bakır korozyon banyosu (11405-0) | EN 228’de gümüş şerit de istenir |
| Su varlığında korozyon | ASTM D665, ISO 7120 | CT10 ASTM / NACE korozyon değerlendirme sistemi | NACE TM0172 de aynı cihazda |
| Kükürt | EN ISO 20846, ASTM D5623 | DVLS benzin ve dizelde kükürt analizörü | EN 590: en çok 10 mg/kg |
| Yoğunluk | EN ISO 12185, ASTM D4052 | Seta Density Yoğunluk Ölçer (SA2500-0) | EN 590: 15 °C’ta 820-845 kg/m³ |
Kapalı kap mı, küçük ölçek mi seçilmeli?
Parlama noktasında iki cihaz sınıfı birbirinin yerine geçmez. EN 590 tablosu EN ISO 2719’u, yani Pensky-Martens kapalı kap yöntemini yazar; parti serbest bırakılırken bu metot uygulanır. ASTM D3828 ve ISO 3679 küçük ölçekli kapalı kap yöntemleridir, 2 ml ile 4 ml numune ister ve sonucu dakikalar içinde verir.
Bu yüzden akaryakıt dağıtım laboratuvarlarında ikisi birlikte bulunur: gelen tankerde hızlı kontrol için küçük ölçek, rapora giren sonuç için kapalı kap. Hangi cihazın hangi metoda uyduğu parlama noktası test cihazı seçimi sayfasında, metotların kapsamı ASTM D93 ve ASTM D3828 sayfalarında anlatılır.
Antek Elektronik Sistemler bu sektörde ne sağlar?
Antek Elektronik Sistemler, Stanhope-Seta’nın Türkiye ve Azerbaycan tek yetkili distribütörüdür. PCS Instruments, Da Vinci Laboratory Solutions ve AD Systems markalarının Türkiye tek yetkili distribütörüdür. ARO Scientific ve ASI Standards referans malzemelerinin Türkiye yetkili distribütörüdür; bu iki markayı Azerbaycan’a da satar. Kurulum, doğrulama ve servis mobil saha ekipleriyle Türkiye genelinde müşteri laboratuvarında yapılır. Sarf malzemesi ve referans malzeme seçimi için CRM referans malzeme seçimi ve ASI referans malzeme seçimi sayfalarına bakabilirsiniz.
Dizelde setan sayısı için AFIDA setan sayısı analizörü sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulan sorular
EN 590 tablosunda ASTM metotları var mı?
Yok. EN 590 tablosu yalnız EN ve EN ISO metotlarından oluşur. ASTM D6079, ASTM D6371 ve ASTM D4052 karşılık metotlardır, ancak şartname tablosunda geçmez.
Benzin ile motorin aynı cihazla test edilir mi?
Bir kısmı edilir. Distilasyon, yoğunluk ve kükürt her iki üründe aynı cihazla ölçülür. Buhar basıncı benzine, yağlayıcılık ve soğuk akış özellikleri motorine özgüdür.
Setan sayısı için hangi metot kullanılır?
EN 590 Çizelge 1 EN ISO 5165’i, yani CFR motor yöntemini yazar. ASTM D8183 belirtilen setan sayısını yanma odalı analizörle ölçer ve şartname aksini söylemedikçe motor yönteminin yerine geçmez.
Bilgi ve Teklif
Laboratuvarınız için teklif almak isterseniz bize doğrudan ulaşın: +90 312 435 16 40 · antek@antek.com.tr · iletişim sayfası.
Ya da formu doldurun, bir iş günü içinde dönüş yapılır.
İlgili sayfalar: EN 590 dizel şartnamesi, biyodizel ve yenilenebilir yakıtlar, akaryakıt ve yağlar, rafineri laboratuvarı, terminal ve akaryakıt dağıtım, gözetim ve üçüncü taraf laboratuvar.