DEF STAN 91-091 Issue 19, 28 Eylül 2026’da yayımlandı ve jet yakıtının imalat noktasındaki temizlik testi için IP 565 yöntemini hakem yöntem yaptı. IP 565, havacılık türbin yakıtının temizlik seviyesini taşınabilir otomatik partikül sayacıyla belirleyen Energy Institute yöntemidir. Stanhope-Seta değişikliği 5 Ekim 2026’da duyurdu.
Issue 19’da partikül temizliği için ne değişti?
Şartnamenin Tablo 1’inde 1.3 numaralı test, imalat noktasında partikül temizliğidir. Issue 19 bu satırda yöntem olarak yalnız IP 565’i gösterir. Şartnamenin 6.2 maddesine göre Tablo 1’deki yöntemler hakem yöntemdir ve anlaşmazlık durumunda bu yöntemler kullanılır.
Issue 14 tablosunda gravimetrik yöntem (IP 423 / ASTM D5452, en çok 1,0 mg/l) ile otomatik partikül sayımı (IP 565 veya IP 577) alternatif olarak yer alıyordu. Issue 19 ile IP 423 / ASTM D5452, IP 577 ve ASTM D7619 onaylı alternatif yöntemlerin listelendiği Tablo 5’e taşındı. Gravimetrik yöntemin 1,0 mg/l sınırı Tablo 5’teki notta korunuyor ve yalnız imalat noktasında geçerli.
Şartnamenin değişiklik kaydına göre IP 565, partikül sayımı yöntemleri arasında kesinliği daha iyi olduğu için seçildi. Teknik Otorite, kesinliği düşük bulduğu IP 423 / ASTM D5452’yi 2028 sonuna kadar şartnameden çıkarmayı planlıyor. Standardın yürürlük tarihi, aksi belirtilmedikçe yayından 3 ay sonradır.
IP 565 sonucu nasıl raporlanır?
IP 565, yakıttaki partiküllerin sayısını ve boyut dağılımını ölçer. Stanhope-Seta’ya göre yöntem altı boyut kanalında kümülatif partikül sayısı verir ve sonuç ISO 4406 temizlik koduyla da ifade edilir.
Issue 19 Tablo 1’deki ISO kodu sınırları şöyledir: 4 µm(c) ve üzeri için en çok 19, 6 µm(c) ve üzeri için en çok 17, 14 µm(c) ve üzeri için en çok 14, 30 µm(c) ve üzeri için en çok 13. 21 µm(c) ve 25 µm(c) kanalları yalnız raporlanır. Sınır aşılırsa IP 565 Ek B uygulanarak eser serbest su giderilebilir ve temizlik yeniden ölçülür; bu durumda iki sonuç da raporlanır. Kodun okunuşu ISO 4406 temizlik kodu sayfasında anlatılır.
IP 565 testi ne kadar sürer?
Stanhope-Seta’nın yazısına göre IP 565 testi 10 dakikadan kısa sürede tamamlanır. Gravimetrik test toplam kirletici kütlesini tek bir değer olarak verir. Otomatik partikül sayımı ise her boyut kanalı için ayrı sayı verir, böylece kirlenmenin hangi partikül boyutunda olduğu görülür.
IP 565’te hangi partikül sayacı belirtilir?
Stanhope-Seta’ya göre AvCount, IP 565’te belirtilen tek partikül sayacıdır. Güncel model AvCount3 Partikül Sayacı (SA1100-0), havacılık türbin yakıtı ve kerosende partikül boyutunu ve dağılımını ölçer. Cihaz ml başına kümülatif sayımı, ISO 4406 kodunu ve IP 565 raporlaması için altı boyut kanalını verir. Kalibrasyonu ISO 11171’e göredir, sonuçları hafızasında saklar ve dışa aktarır. AvCount3’te IP 565 ve ASTM D7619 için toplam numune hacmi 80 ml’dir.
AvCount modellerinin karşılaştırması partikül sayımı ve cihaz seçimi sayfasındadır. AvCount serisinin IP 565 ile ilişkisi 2020’de Def Stan 91-091 AvCount IP 565’i içerir yazısında da ele alınmıştı.
DEF STAN 91-091 başka hangi testleri ister?
Şartnamedeki JFTOT, parlama noktası, damıtma ve FAME testleri ile uygun cihazlar DEF STAN 91-091 jet yakıtı şartnamesi sayfasında tablo halinde verilir. Havacılık yakıtı laboratuvarının test listesi havacılık sektör sayfasında yer alır.
Antek Elektronik Sistemler, Stanhope-Seta‘nın Türkiye ve Azerbaycan tek yetkili distribütörüdür. AvCount3 için kurulum, kalibrasyon, doğrulama ve servis mobil saha ekipleriyle laboratuvarınızda yapılır. Teklif için +90 312 435 16 40 · antek@antek.com.tr · iletişim sayfası.
Kaynak: Stanhope-Seta, DEF STAN 91-091 Issue 19 Makes IP 565 the Referee Method for Aviation Fuel Cleanliness, 5 Ekim 2026; JIG, DefStan 91-091 Issue 19.