Jet yakıtı numunesinde su ayrışma testi yapan laboratuvar teknisyeni

Havacılık Yakıtı Testleri: SBC, SATF ve Jet A-1

Havacılık yakıtı testleri, parti sentetik bileşen içerdiğinde genişler. Sentetik karışım bileşenleri ASTM D7566 eklerine göre üretilir, konvansiyonel jet yakıtıyla karıştırılır ve nihai ürün ASTM D1655 ya da DEF STAN 91-091 kapsamında Jet A-1 olarak satılır. Yeni bir bileşenin onaylanması ise ASTM D4054 kapsamında ayrı bir test seti gerektirir.

SAF neden ek testler gerektirir?

Dielektrik sabiti · Dielectric ConstantSentetik yakıtın moleküler yapısı farklı olduğu için dielektrik sabiti değişebilir. Uçak yakıt göstergeleri bu değeri kullandığından, partiler arası tutarlılık IP 638 ile doğrulanır.
FAME kontaminasyonu · FAME ContaminationJet yakıtında FAME içeriği ASTM D1655 ve DEF STAN 91-091 kapsamında 50 mg/kg ile sınırlıdır. Küçük kontaminasyonlar bile termal kararlılığı ve donma noktasını etkiler.
Setan sayısı · Indicated Cetane Number (ICN)Geliştirilmekte olan tam sentetik spesifikasyon, ICN ve dielektrik sabiti gibi ek özellik gereksinimleri getiriyor. ASTM D8183 ve IP 617 bu ölçümü tanımlar.
Hidrokarbon tipi dağılımı · Hydrocarbon Type DistributionASTM D7566, hidrokarbon tiplerinin ASTM D2425 kapsamında GC-MS ile ölçülmesini şart koşar. Ön ayırma ve elle hesaplama bu yöntemin en çok zaman kaybettiren adımlarıdır.

Havacılık yakıtı testleri için cihazlar

Seta JetDC dielektrik sabiti ölçüm cihazıSeta JetDCIP 638 · ASTM D4054 — dielektrik sabiti ve yoğunluğun sıcaklık taramalı ölçümü.FIJI JF jet yakıtında FAME analiz cihazıFIJI JFASTM D7797 · IP 583 — jet yakıtında FAME ve dönüşmemiş yağ asidi taraması.TO10 JFTOT termal oksidasyon kararlılığı test cihazıTO10 JFTOTASTM D3241 — termal oksidasyon kararlılığı test düzeneği.AD Systems DR10 Kalıntı Değerlendirici cihazıDR10 Kalıntı DeğerlendiriciASTM D3241 Annex A2 — ısıtıcı tüp kalıntı kalınlığının sayısal ölçümü (ITR).Da Vinci DVLS SAF Analizörü ASTM D2425 sistemiDVLS SAF AnalizörüASTM D2425 — hidrokarbon tipi tayini; HPLC ön ayırma, GC-MS ve otomatik raporlama.VD10 otomatik atmosferik distilasyon cihazıVD10ASTM D86 — otomatik video damıtma; SATF bileşen ve karışımları için.SP20 otomatik duman noktası test cihazıSP20ASTM D1322 — otomatik duman noktası; jet yakıtı spesifikasyonlarının referans yöntemi.Seta AvCount3 partikül sayacıSeta AvCount3ASTM D7619 · IP 565 — havacılık yakıtı temizlik seviyesi.WSI su ayrıştırma analizörüWSI AnalizörüASTM D8073 · IP 624 — su ayrışma karakteristiği.PM-93 Pensky-Martens parlama noktası test cihazıPM-93ASTM D93 · IP 34 · ISO 2719 — Pensky-Martens kapalı kap parlama noktası.Setaflash Seri 3 ActiveCool parlama noktası test cihazıSetaflash Seri 3ASTM D3828 · IP 523 — 2 dakikanın altında küçük ölçekli parlama noktası.

İlgili standartlar

Spesifikasyon ve test yöntemleri
ASTM D1655Havacılık Türbin Yakıtları Standart Spesifikasyonu — Jet A ve Jet A-1; ortak işleme (co-processing) dahil.
ASTM D7566Sentezlenmiş Hidrokarbon İçeren Havacılık Türbin Yakıtı Spesifikasyonu. Her SBC ayrı bir ek ile tanımlanır; karışım oranı bileşene göre en fazla %50’dir.
ASTM D4054Yeni havacılık türbin yakıtları ve katkılarının değerlendirilmesi. D7566’ya eklenecek SBC’ler için araştırma raporlarının hazırlanmasında kullanılır.
DEF STAN 91-091Kerosen tipi türbin yakıtı, Jet A-1; NATO kodu F-35.
ASTM D3241Havacılık türbin yakıtlarının termal oksidasyon kararlılığı.
IP 638Havacılık yakıtlarının bağıl geçirgenliği (dielektrik sabiti), küçük ölçekli otomatik sıcaklık taramalı yöntem.
ASTM D7797 · IP 583FTIR akış analiziyle havacılık türbin yakıtında FAME içeriği — hızlı tarama yöntemi.
ASTM D8073 · IP 624Küçük ölçekli su ayrıştırma cihazı ile su ayrışma karakteristiği.

Üretim yolları

Bir SAF üretim yolu, hammadde ile dönüşüm teknolojisinin birleşimidir. Onaylanan her yol ASTM D7566’da ayrı bir ek olarak tanımlanır; ekte belirtilen harmanlama sınırı ve test gereksinimleri o yola özeldir.

ASTM D7566’da onaylı sekiz yol
A1 · FT-SPKFischer-Tropsch sentetik parafinik kerosen (Fischer-Tropsch Synthetic Paraffinic Kerosene). Biyokütle ve diğer karbon kaynakları sentetik hidrokarbona dönüştürülür. D7566’ya giren ilk yol.
A2 · HEFA-SPKHidrojenle işlenmiş ester ve yağ asitleri (Hydroprocessed Esters and Fatty Acids). Atık kızartma yağı, bitkisel yağ ve hayvansal yağlar hidroprosesle işlenir. Bugün ticari hacmin büyük bölümü bu yoldan gelir.
A3 · SIPSentezlenmiş izoparafinler (Synthesised Iso-Paraffins). Fermente şekerlerin hidroprosesiyle izoparafinik hidrokarbon üretilir.
A4 · FT-SKAAromatik içeren Fischer-Tropsch sentetik kerosen (Fischer-Tropsch Synthetic Kerosene with Aromatics). Literatürde SPK/A olarak da geçer.
A5 · ATJ-SPKAlkolden jete sentetik parafinik kerosen (Alcohol-to-Jet Synthetic Paraffinic Kerosene). D7566’da tanımlı alkol hammaddeleri kullanılır.
A6 · CHJKatalitik hidrotermoliz jet (Catalytic Hydrothermolysis Jet). Yağ esaslı hammaddeler katalitik hidrotermolizle dönüştürülür.
A7 · HC-HEFA-SPKHidrokarbon-HEFA (Hydrocarbon-Hydroprocessed Esters and Fatty Acids). HEFA işleyişinin hidrokarbon içeren biyolojik hammaddelere genişletilmiş hâli.
A8 · ATJ-SKAAromatik içeren alkolden jete sentetik kerosen (Alcohol-to-Jet Synthetic Kerosene with Aromatics). Sekiz yolun en son ekleneni.
Geliştirme aşamasındaki yollar

Bu yolların henüz D7566 eki yoktur; onaylı yollarla eşdeğer sayılmaz ve ticari havacılık kullanımı için onaylı değildir.

CPK-0Sikloparafinik kerosen — Cycloparaffinic Kerosene
HBtJHibrit biyo-termokatalitik jet — Hybrid Bio-Thermocatalytic Jet
HEFA-SKAAromatik içeren HEFA sentetik kerosen — HEFA Synthetic Kerosene with Aromatics
ItJ-SCPİzoprenden jete sentezlenmiş sikloparafinler — Isoprene-to-Jet Synthesised Cycloparaffins
KtJ-SPKKetonlardan jete sentetik parafinik kerosen — Ketones-to-Jet Synthetic Paraffinic Kerosene
LP-HEFA-SKCDüşük basınçlı HEFA; sikloparafin içeren sentetik kerosen — Low Pressure HEFA Synthetic Paraffinic Kerosene Containing Cycloparaffins
MtJ-SPKMetanolden jete sentetik parafinik kerosen — Methanol-to-Jet Synthetic Paraffinic Kerosene
MtJ-CKAMetanolden jete; aromatik içeren sikloparafinik kerosen — Methanol-to-Jet Cycloparaffinic Kerosene with Aromatics
POtK-SKAPiroliz yağından jete; aromatik içeren sentetik kerosen — Pyrolysis Oil to Jet Synthetic Kerosene with Aromatics
PtJ-SKAPlastikten jete; aromatik içeren sentetik kerosen — Plastics-to-Jet Synthetic Kerosene with Aromatics
SBtJKanalizasyon biyokatısından jete — Sewage Biosolids to Jet
TOJTall yağı jet — Tall Oil Jet

Terimler

SBC, SATF, SAF ve diğerleri
SAFSürdürülebilir Havacılık Yakıtı (Sustainable Aviation Fuel). Sürdürülebilir hammadde ve süreçlerden elde edilen sentezlenmiş hidrokarbon içeren havacılık türbin yakıtı.
SATFSentetik Havacılık Türbin Yakıtı (Synthetic Aviation Turbine Fuel). Sentezlenmiş hidrokarbon içeren havacılık türbin yakıtı.
SBCSentetik Karışım Bileşeni (Synthetic Blending Component). ASTM D7566 eklerinden birinin gereksinimlerini karşılayan sentezlenmiş hidrokarbon.
Ortak işleme(Co-processing) İzin verilen kaynaklardan gelen hidrokarbonların konvansiyonel hidrokarbonlarla birlikte rafine edilmesi (D1655 Annex A1.2.2).
HVOHidrojenle İşlenmiş Bitkisel Yağ (Hydrotreated Vegetable Oil).
FAMEYağ Asidi Metil Esterleri (Fatty Acid Methyl Esters). Bitkisel yağ veya hayvansal yağlardan üretilen, dizele karıştırılan biyodizel.

Yeterlilik testi

Jet A-1 laboratuvarınızın sonuçlarını diğer laboratuvarlarla karşılaştırmak ve ISO 17025 gereğini karşılamak için Stanhope-Seta yeterlilik testi programlarına katılabilirsiniz.

Uygulamanızı konuşalım

Hedeflediğiniz spesifikasyonu ve test hacminizi paylaşın; uygun cihaz ve referans malzeme kombinasyonunu birlikte belirleyelim. İletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. SAF ve yenilenebilir yakıt test çözümleri ana sayfasına dön.